Koniec telefonów w podstawówkach coraz bliżej. Rząd chce wprowadzić odgórny zakaz

Problem dostrzegli również politycy. I przygotowują związane z tym przepisy, które już niedługo trafią przed obrady parlamentu.

Szkoły podstawowe bez smartfonów

Niedawno w stacji TOK FM gościła Barbara Nowacka, czyli obecna ministra edukacji. Jednym z tematów, który padł w rozmowie z polityczką Koalicji Obywatelskiej, była ustawa o zakazie korzystania ze smartfonów w szkołach. Już wcześniej swój projekt w tym temacie przygotowała jedna z partii koalicji rządzącej, Polska 2050. Nowacka odparła jednak, że zamiast niego do Sejmu trafić ma wspólny projekt rządowy. Ten zakłada niemal całkowity zakaz używania telefonów w podstawówkach. Niemal, bo wyszczególniono dwa wyjątki – jeden wynikający z decyzji samego nauczyciela, z drugi ze względów zdrowotnych.

Jutro na Radzie Ministrów zakaz używania smartfonów w szkołach zostanie przyjęty. Już w tej chwili w ponad 50% szkół podstawowych i ponadpodstawowych funkcjonuje zakaz używania smartfonów na zasadach wynegocjowanych przez społeczność szkolną. To, co my wprowadzamy, to zakaz używania smartfonów w szkołach podstawowych i będą od tego dwa wyjątki. Po pierwsze decyzja nauczyciela na potrzeby procesu dydaktycznego, a po drugie przyczyny zdrowotne ucznia lub uczennicy potwierdzone przez nauczyciela lub dyrektora szkoły. To jest też informacja dla nauczycieli, którzy mówili wprost – potrzebujemy takiej odgórnej regulacji. Smartfonów w szkołach podstawowych nie będzie można używać – zapewnia Nowacka.

Pozostaje pytanie, co dziać się będzie z telefonami uczniów w momencie, gdy przyjdą oni już do danej placówki. Polityczka przyznała, iż rząd nie ma zamiaru odgórnie narzucać w tej kwestii żadnych rozwiązań. Szczególnie, że w niektórych szkołach wspomniany zakaz już obowiązuje i tam udało się wypracować pewne zachowania.

Zależy, co postanowi szkoła. Dziś działają już wypracowane mechanizmy. Narzucenie przepisów z Warszawy szkołą, które dobrze już działają w systemie bez telefonów – a powtarzam, to jest ponad 50% szkół – byłoby wywracaniem im ich dobrych praktyk i nawyków. Niektórzy zostawiają w już przygotowanych szafkach albo na lekcji odkładają w przygotowanej szafce w pomieszczeniu. To już jest decyzja szkoły, w jaki sposób zabezpieczy – podsumowała ministra.

Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawa rządowa swoją mocą ma objąć jedynie szkoły podstawowe. Szkoły ponadpodstawowe zostaną natomiast z tych przepisów wyjęte. I nie jest to żadne przeoczenie, a celowe działanie, bo, jak przyznała członkini Koalicji Obywatelskiej, takie coś byłoby trudniejsze z prawnego punktu widzenia, bo wiele osób uczęszczających do liceów, techników czy szkół zawodowych jest już dorosłe.

Przypominam, że tam często też mamy do czynienia z dorosłymi ludźmi. 18-latkowie są w klasach czwartych i w klasach piątych. [...] Tam są już dorośli ludzie, więc odebrać odebrać dorosłemu człowiekowi telefon byłoby to zgodnie z prawem trudne. Natomiast w ramach umów społecznych to oczywiście funkcjonuje i spotkałam też szkoły ponadpodstawowe, które takie decyzje podjęły.

Niemniej do wprowadzenia prawnych zapisów jeszcze daleka droga. Projekt koalicyjnego rządu trafi najpierw do Sejmu, gdzie przejdzie przez kilka czytań. Następnie Senat, gdzie w razie wprowadzenia poprawek lub odrzucenia projektu ustawa wróci do Sejmu. Zwieńczeniem procesu będzie przekazanie propozycji do Prezydenta, który będzie mógł ją podpisać lub odrzucić. Niemniej w związku z napiętymi relacjami na linii rząd-głowa państwa trudno na ten moment przewidzieć, jaki będzie dalszy los rządowego projektu.

To jest projekt, który jest bardzo oczekiwany i przez rodziców, i przez nauczycieli. I dla zdrowia uczniów. Nie wyobrażam sobie, żeby Prezydent postąpił wbrew woli ponad 80% społeczeństwa, które mówi “Tak, potrzebujemy takich zdecydowanych działań. Potrzebujemy zakazu używania telefonów chociażby w szkołach”. To jest oczywiście tylko pierwsze z działań w ramach takiego pakietu dbania o zdrowie psychiczne i higienę cyfrową młodych ludzi, bo widzimy w jakim są kryzysie. Kryzys zdrowia psychicznego w dużej części wynika z uzależnień od smartfonów.

Przypomnijmy, że to nie wszystkie kroki podejmowane na szczeblu politycznym. Wszak Krzysztof Gawkowski, minister cyfryzacji, już kilka tygodni temu zapowiadał prace nad projektem związanym z ograniczeniem dostępu do mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia. Podobne działania prowadzone są również na szczeblu Unii Europejskiej.