27 lat temu do kin wszedł film science fiction, który zmienił popkulturę na zawsze

Dokładnie 27 lat temu, 24 marca 1999 roku, odbyła się uroczysta premiera Matrix. Choć film w kolejnych dniach trafiał do szerszej dystrybucji, to właśnie tego dnia świat po raz pierwszy zobaczył produkcję, która na zawsze odmieniła kino science fiction.

27 lat temu, w Los Angeles, po raz pierwszy wyświetlony został Matrix

Za projektem stały Lana Wachowski i Lilly Wachowski, znane wówczas jako bracia Wachowscy. Uroczysta premiera odbyła się w Los Angeles i miała charakter typowego hollywoodzkiego wydarzenia – z czerwonym dywanem, udziałem mediów oraz pierwszymi pokazami dla branży i zaproszonych gości. Rodzeństwo wówczas dopiero budowało swoją pozycję w Hollywood, a premiera była dla nich przełomowym momentem – z twórców z ciekawym, ale niszowym dorobkiem stali się autorami jednego z najważniejszych filmów przełomu wieków. Na wydarzeniu pojawili się także członkowie obsady, w tym Keanu Reeves, Laurence Fishburne i Carrie-Anne Moss, którzy jeszcze nie wiedzieli, że właśnie uczestniczą w narodzinach kultowego fenomenu.

Matrix bardzo szybko stał się globalnym fenomenem. Film nie tylko odniósł ogromny sukces finansowy – zarobił na świecie ponad 460 milionów dolarów – ale też na trwałe wpisał się w popkulturę, inspirując kolejne pokolenia twórców. W Stanach Zjednoczonych zadebiutował pod koniec marca, tuż po uroczystej premierze, a jego światowa dystrybucja rozciągnęła się na kolejne miesiące – do Polski trafił dopiero w sierpniu 1999 roku, kontynuując swój międzynarodowy pochód przez kina. Produkcja zyskała też drugie życie na rynku VHS i DVD, gdzie jeszcze bardziej umocniła swój kultowy status.

Jednym z najważniejszych elementów filmu były przełomowe efekty specjalne, w tym słynny „bullet time”, który na lata zdefiniował sposób realizacji scen akcji. Matrix wyznaczył jednak nie tylko nowe standardy wizualne – stał się kulturowym fenomenem, wprowadzając do mainstreamu filozoficzne pytania o naturę rzeczywistości, wolnej woli i kontroli nad światem. Charakterystyczna estetyka – czarne płaszcze, zielony kod i cyberpunkowy klimat – przeniknęła do popkultury, inspirując filmy, gry i całe pokolenie twórców

Ogromne znaczenie miała również rola Neo w wykonaniu Keanu Reevesa. Aktor stał się ikoną dla fanów science fiction, a z czasem także dla graczy. Warto jednak przypomnieć, że z cyberpunkiem zetknął się już wcześniej, występując w filmie Johnny Mnemonic, a dziś kojarzony jest również z postacią Johnny’ego Silverhanda w Cyberpunk 2077 (gra niedawno pojawiła się w bibliotece Xbox Game Pass).

Warto odnotować, że sukces pierwszego Matrixa zapoczątkował całą serię. W kolejnych latach powstały następne części – Matrix Reaktywacja, Matrix Rewolucje oraz po latach Matrix Zmartwychwstania. Choć każda z nich wzbudzała duże zainteresowanie, żadna nie powtórzyła już sukcesu i wpływu oryginału z 1999 roku. Mimo to uniwersum wciąż ma potencjał na powrót. Niedawno informowaliśmy, że trwają prace nad kolejną odsłoną – Matrixem 5, za który odpowiada Drew Goddard, znany m.in. z projektu Hail Mary. To pokazuje, że historia zapoczątkowana 27 lat temu nadal nie powiedziała ostatniego słowa.