66 lat od premiery, a ta scena nadal może zniechęcić do wejścia pod prysznic. Kultowy horror miał też sequele, ale wszyscy je zignorowali

16 czerwca 1960 roku do kin trafiła Psychoza Alfreda Hitchcocka. Minęło już ponad sześć dekad, a słynna scena pod prysznicem nadal należy do najbardziej rozpoznawalnych momentów w historii kina. Co ciekawe, wiele osób zna ją nawet wtedy, gdy nigdy nie oglądało całego filmu.

Psychoza – 66 lat od premiery kultowego horroru

Psychoza opowiada historię Marion Crane, kobiety, która po kradzieży dużej sumy pieniędzy zatrzymuje się na noc w niepozornym motelu Bates. Jego właściciel, nieśmiały i nieco ekscentryczny Norman Bates, wydaje się początkowo nieszkodliwy. Wkrótce okazuje się jednak, że za murami motelu kryje się mroczna tajemnica.

Inspiracją dla postaci Normana Batesa był między innymi Ed Gein, amerykański seryjny morderca, którego zbrodnie w latach 50. wstrząsnęły opinią publiczną. Co ciekawe, Gein stał się później również inspiracją dla takich postaci jak Leatherface z Teksańskiej masakry piłą mechaniczną czy Buffalo Bill z Milczenia owiec.

Dla Hitchcocka Psychoza była jednym z najważniejszych filmów w karierze. Był to jego 47. pełnometrażowy obraz i jednocześnie dzieło, w którym w pełni zaprezentował swoje największe atuty jako twórca suspensu. Mistrzowskie operowanie napięciem, montażem, pracą kamery i muzyką osiągnęły tu formę, która do dziś jest analizowana na szkołach filmowych. Innym filmem z tamtego okresu, równie wpływowym, były Ptaki.

Ogromne wrażenie robił również odważny jak na swoje czasy zabieg fabularny. Hitchcock zdecydował się wyeliminować główną bohaterkę już w połowie filmu, całkowicie zmieniając kierunek opowieści. Dziś podobne zwroty akcji nie są niczym niezwykłym, ale w 1960 roku był to prawdziwy szok dla widzów.

W rolach głównych wystąpili Janet Leigh, Vera Miles oraz przede wszystkim Anthony Perkins, który stworzył jedną z najbardziej ikonicznych kreacji psychopaty w historii kina. Norman Bates do dziś pozostaje wzorem dla wielu późniejszych filmowych antagonistów. Ciekawostką jest fakt, że syn aktora, Oz Perkins, również związał swoje życie z horrorem. Reżyser odpowiada za takie głośne produkcje jak Kod zła czy Małpa, należąc dziś do najciekawszych twórców gatunku.

Wpływ Psychozy na kino trudno przecenić. Film wyznaczył kierunek rozwoju thrillerów psychologicznych i horrorów, a wielu historyków kina uważa go wręcz za narodziny współczesnego slashera. Choć mało kto dziś o tym pamięta, Psychoza doczekała się aż trzech kontynuacji. Powstały Psychoza II (1983), Psychoza III (1986) oraz telewizyjna Psychoza IV: Początek (1990). Żaden z tych filmów nie zbliżył się jednak do znaczenia oryginału, który pozostaje niekwestionowanym klasykiem i jednym z najważniejszych dzieł w dorobku Alfreda Hitchcocka.