Niezależny film ośmieszył inne science fiction. To nadal najbardziej skomplikowana historia o podróżach w czasie

Ponad dwie dekady po premierze Wynalazek wciąż uchodzi za jeden z najbardziej dezorientujących filmów science fiction w historii. Ta skromna produkcja o podróżach w czasie, zrobiona za zaledwie 7 tysięcy dolarów, nie jest przystępna dla widzów, a wręcz przeciwnie. Film konsekwentnie wystawia cierpliwość i koncentrację oglądającego na próbę i właśnie dlatego do dziś fani dyskutują o Wynalazku.

Wynalazek – skromny film science fiction to najbardziej skomplikowana historia o podróżach w czasie

Debiut fabularny Shane’a Carrutha trafił do kin w październiku 2004 roku po pokazach na Festiwalu Filmowym Sundance. Carruth odpowiadał za scenariusz, reżyserię, montaż, muzykę i zagrał jedną z głównych ról. Historia skupia się na dwóch inżynierach, którzy w garażu na przedmieściach przypadkiem odkrywają sposób na cofanie czasu. Punkt wyjścia brzmi prosto, ale szybko okazuje się, że to tylko pozory.

Film odmawia widzowi klasycznych wyjaśnień. Dialogi są gęste od technicznego żargonu, ważne wydarzenia dzieją się poza kadrem, a linie czasowe rozgałęziają się i nakładają na siebie, zanim można je spokojnie przeanalizować. Wynalazek nie tłumaczy zasad swojego świata wprost i zakłada, że widz albo nadąży za fabułą, albo będzie musiał obejrzeć film jeszcze raz.

Takie podejście wynika z inżynierskiego zaplecza twórcy. Podróż w czasie nie ma tu nic z magii czy widowiskowych efektów. Jest traktowana jak system, który da się optymalizować, nadużywać i wykorzystywać do własnych celów. Wewnętrzna logika istnieje, ale wymaga sporego wysiłku w jego zrozumieniu, a często nawet wielokrotnych seansów.

To właśnie spójność ukryta pod warstwą chaosu sprawiła, że film zyskał status kultowy. Przez lata fani tworzyli rozbudowane schematy, wykresy i mapy, próbując ustalić, która wersja bohatera pojawia się w danej scenie i w jakim momencie osi czasu aktualnie się znajdujemy. Internet pełen jest analiz, esejów i nagrań, które rozkładają Wynalazek na czynniki pierwsze.

Choć Carruth zrealizował później jeszcze tylko Upstream Color, to właśnie jego debiut pozostaje najbardziej rozpoznawalnym dziełem. Dla wielu fanów ambitnego science fiction Wynalazek wciąż jest obowiązkowym sprawdzianem, nie tyle z technicznej wiedzy, ale z cierpliwości i gotowości do zmierzenia się z filmem, który nie podaje odpowiedzi na tacy. Niestety Wynalazek obecnie nie jest nigdzie dostępny do obejrzenia na streamingu.