Dokładnie 47 lat temu powstał tajemniczy film science fiction, bez którego prawdopodobnie nie byłoby serii S.T.A.L.K.E.R

Dokładnie 47 lat temu premierę miał Stalker — jeden z najbardziej hipnotyzujących i jednocześnie najważniejszych filmów science fiction w historii kina. Dla części widzów to arcydzieło filozoficznego kina, dla innych wyjątkowo trudny, powolny i pełen metafor seans. Jedno jest jednak pewne: wpływ tego filmu na popkulturę, fantastykę naukową i klimat postapokalipsy pozostaje ogromny do dziś.

Stalker – 47 lat od premiery

Za reżyserię odpowiada Andriej Tarkowski, czyli radziecki twórca uznawany za jednego z najwybitniejszych autorów w historii kina. Tarkowski słynął z niezwykle powolnego, medytacyjnego stylu, długich ujęć oraz filmów, które bardziej się „przeżywa”, niż zwyczajnie ogląda. Jego kino mocno wpłynęło później między innymi na Denisa Villeneuve’a, Larsa von Triera czy Aleksieja Germana.

Sam Stalker do dziś pozostaje doświadczeniem wyjątkowym. Film opowiada historię tajemniczej Strefy — zamkniętego obszaru, gdzie prawa fizyki i rzeczywistości przestają działać normalnie. Według legend w centrum Strefy znajduje się pokój spełniający najskrytsze pragnienia ludzi. Tytułowy stalker zostaje przewodnikiem dla dwóch mężczyzn próbujących dotrzeć do tego miejsca.

Brzmi znajomo? Nic dziwnego. To właśnie od filmu Tarkowskiego oraz jego literackiego pierwowzoru inspirację czerpała później seria gier S.T.A.L.K.E.R.. Klimat opuszczonych terenów, niebezpiecznych anomalii, wypraw do zakazanej strefy i tajemniczej katastrofy mocno wybrzmiewa zarówno w filmie, jak i w grach studia GSC Game World. Warto jednak pamiętać, że filmowy Stalker jest znacznie bardziej filozoficzny i metaforyczny niż growa adaptacja tych motywów. To bardziej oniryczna podróż przez ludzkie lęki, wiarę i obsesje niż klasyczne science fiction pełne akcji.

Produkcja powstała na podstawie powieści Piknik na skraju drogi autorstwa braci Arkadija i Borysa Strugackich. Książka rozwijała motyw tajemniczej Strefy pozostawionej po kontakcie z obcą cywilizacją. Właśnie dlatego w całej historii mocno wyczuwalny jest także klimat „kontaktu” z czymś nieznanym i niezrozumiałym — czymś, co wykracza poza ludzkie pojmowanie.

Tarkowski zamienił jednak bardziej klasyczną fantastykę naukową w senne, niemal mistyczne doświadczenie. I choć dziś wielu graczy kojarzy słowo „stalker” przede wszystkim z kultową serią FPS-ów, warto pamiętać, że wszystko zaczęło się właśnie tutaj — od niezwykłego filmu z 1979 roku, który na zawsze zmienił sposób opowiadania o science fiction i postapokalipsie.