58 lat temu rywalizowały ze sobą dwa arcydzieła science fiction. Tego samego dnia trafiły do kin

Dziś mówi się o potencjalnym starciu takich tytułów jak Diuna: Część trzecia i nowe Avengers, a studia z wyprzedzeniem ustawiają premiery tak, by unikać bezpośredniej konkurencji. Współczesne Hollywood raczej nie dopuszcza do sytuacji, w której dwa wielkie widowiska celują w tę samą datę. Historia kina zna jednak przypadki, gdy takie starcia były nie tylko możliwe, ale wręcz przełomowe. Właśnie do jednego z nich wracamy.

2001: Odyseja kosmiczna i Planeta Małp – 58 lat od premiery

58 lat temu, 3 kwietnia 1968 roku, na ekrany kin trafiły dwa filmy, które na zawsze zmieniły oblicze science fiction – 2001: Odyseja kosmiczna oraz Planeta małp. Co więcej, w niektórych miastach były wyświetlane niemal obok siebie, walcząc o uwagę tych samych widzów.

Niedawno przypominaliśmy rocznicę 2001: Odysei kosmicznej, podkreślając wyjątkowość dzieła Stanley Kubrick i jego ogromny wpływ na kino. Dziś warto dołożyć do tego obraz Franklin J. Schaffner – Planetę małp, film równie przełomowy, choć zupełnie inny w tonie i podejściu do gatunku. Oba tytuły reprezentowały dwa różne oblicza science fiction. 2001: Odyseja kosmiczna była dziełem ambitnym, eksperymentalnym i filozoficznym, które nie prowadziło widza za rękę. Z kolei Planeta małp stawiała na bardziej przystępną, przygodową narrację z wyraźnym przesłaniem i jednym z najbardziej pamiętnych zwrotów akcji w historii kina.

Co ciekawe, początkowy odbiór obu filmów znacząco się różnił. Planeta małp od razu zdobyła uznanie krytyków i widzów, podczas gdy 2001 była produkcją kontrowersyjną, dzielącą opinię publiczną. Z czasem to właśnie film Kubricka zyskał status jednego z najważniejszych dzieł w historii kina, wyznaczając standardy tzw. twardej fantastyki naukowej. Oba filmy okazały się także fundamentem dla większych uniwersów. Planeta małp szybko doczekała się licznych kontynuacji i rebootów, które rozwijane są do dziś. 2001 z kolei zyskała sequel w postaci 2010: Odyseja kosmiczna, choć ten, jak już wspominaliśmy, nie zapisał się już tak mocno w świadomości widzów.

Pod względem finansowym oba filmy również okazały się ogromnymi sukcesami, choć ich drogi do tego były różne. 2001: Odyseja kosmiczna zarobiła ostatecznie ponad 56 milionów dolarów w USA i Kanadzie, stając się jednym z największych hitów 1968 roku, mimo początkowo chłodnego przyjęcia . Planeta małp osiągnęła z kolei około 33 milionów dolarów wpływów, co również było znakomitym wynikiem i potwierdziło jej natychmiastowy sukces wśród widzów. Warto podkreślić, że mówimy o filmach, które wówczas kosztowały mniej niż 10 mln dolarów – co z perspektywy czasu może wydawać się szokujące.

Z perspektywy czasu 3 kwietnia 1968 roku jawi się jako jeden z najważniejszych dni dla science fiction w historii kina. Dwa zupełnie różne filmy, dwa odmienne podejścia do gatunku – i jeden wspólny efekt: trwała zmiana sposobu, w jaki opowiadamy historie o przyszłości. Dajcie znać w komentarzu, który z tych filmów jest bliższy waszemu sercu.