57 lat temu zakończył się oryginalny Star Trek. Był to jeden z najgorszych odcinków w historii uniwersum science fiction

Dokładnie 3 czerwca 1969 roku na antenie NBC wyemitowano ostatni odcinek oryginalnego Star Treka. Choć twórcy planowali pięcioletnią misję USS Enterprise, produkcja zakończyła się już po trzech sezonach. Co więcej, jej finałem został epizod, który do dziś wielu fanów uznaje za jeden z najgorszych w historii całej marki.

Star Trek – oryginalna seria zakończyła się fatalnym odcinkiem

Pierwszy odcinek Star Treka zadebiutował 8 września 1966 roku. Serial szybko zdobył oddane grono fanów, ale nie przełożyło się to na wystarczająco wysoką oglądalność. W trakcie trzeciego sezonu sytuacja produkcji zaczęła się komplikować. Gene Roddenberry ograniczył swoje zaangażowanie w rolę showrunnera, a stacja NBC zmniejszyła budżet przeznaczony na realizację kolejnych epizodów. W lutym 1969 roku podjęto decyzję o skasowaniu serialu.

W efekcie twórcy nie mieli okazji przygotować pełnoprawnego zakończenia historii. Ostatnim wyemitowanym odcinkiem został „Turnabout Intruder”, czyli 24. epizod trzeciego sezonu i zarazem 79. oraz ostatni odcinek oryginalnej serii.

Epizod napisany przez Arthura H. Singera na podstawie pomysłu Gene’a Roddenberry’ego i wyreżyserowany przez Herba Wallersteina opowiadał historię doktor Janice Lester, dawnej partnerki kapitana Kirka. Bohaterka wykorzystuje obcą technologię na planecie Camus II, aby zamienić się z Kirkiem ciałami i przejąć dowodzenie nad Enterprise.

Sam pomysł zamiany ciał nie był niczym wyjątkowym nawet jak na standardy telewizji lat sześćdziesiątych. Problemem okazał się jednak sposób realizacji oraz scenariusz, który już w momencie premiery spotkał się z mieszanym odbiorem. Dziś odcinek jest krytykowany jeszcze mocniej, głównie za prezentowane w nim poglądy dotyczące kobiet.

W fabule pojawiają się sugestie, że kobiety nie powinny pełnić funkcji kapitanów we Flocie Gwiezdnej, a ambicje Janice Lester przedstawiane są jako przejaw niestabilności psychicznej. Z perspektywy współczesnego widza takie podejście uchodzi za jeden z najbardziej kontrowersyjnych elementów całego odcinka. W późniejszych latach franczyza całkowicie odeszła od tego sposobu myślenia, czego najlepszym przykładem była kapitan Kathryn Janeway z serialu Star Trek: Voyager.

Produkcję „Turnabout Intruder” zakończono 9 stycznia 1969 roku. Niedługo później NBC oficjalnie poinformowało o anulowaniu serialu. Ponieważ odcinek był już gotowy, nie było możliwości przygotowania dodatkowego finału, który zamknąłby historię załogi Enterprise.

Sytuacji nie pomogły również wyniki oglądalności. Emisja finałowego odcinka przyniosła wynik 8,8 punktu w badaniu Nielsena. Dla porównania konkurencyjne programy osiągnęły znacznie lepsze rezultaty. Serial Lancer emitowany przez CBS uzyskał 14,7 punktu, a The Mod Squad z ABC osiągnął wynik 15,2 punktu.

Co ciekawe, listowne kampanie fanów wcześniej dwukrotnie pomagały uratować Star Treka przed skasowaniem. Tym razem jednak nie wystarczyły. Oglądalność spadła na tyle mocno, że stacja nie widziała sensu w dalszym finansowaniu produkcji. Co więcej, trzeci sezon nie został pierwotnie zaplanowany jako ostatni. Kolejnym odcinkiem miał być „The Joy Machine”, którego reżyserią miał zająć się sam William Shatner.

Paradoksalnie anulowanie Star Treka nie oznaczało końca marki. W latach siedemdziesiątych serial trafił do syndykacji i zaczął zdobywać nowych widzów na całym świecie. Produkcja, która podczas premierowej emisji miała problemy z oglądalnością, zyskała status kultowej.

Popularność rosła z roku na rok. W 1972 roku odbył się pierwszy konwent poświęcony Star Trekowi, który przyciągnął kilka tysięcy uczestników. Rok później część oryginalnej obsady powróciła w animowanym serialu Star Trek: The Animated Series.

Największy przełom nastąpił jednak w 1979 roku, kiedy na ekrany kin trafił film Star Trek: The Motion Picture. Następnie marka doczekała się kolejnych seriali, w tym Star Trek: Następne pokolenie z 1987 roku. Dziś Star Trek jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych franczyz science fiction na świecie, wartą miliardy dolarów.