33 lata temu zadebiutowało arcydzieło science fiction. Film całkowicie minął się z przesłaniem oryginału

Choć dla wielu widzów to jeden z najlepszych filmów przygodowych w historii kina, ekranowa wersja Parku Jurajskiego znacząco odbiega od wizji przedstawionej przez Michaela Crichtona w bestsellerowej powieści z 1990 roku. Dzieło wyreżyserowane przez Stevena Spielberga, które trafiło do kin 33 lata temu, nie tylko złagodziło ton historii, ale także całkowicie zmieniło jej główne przesłanie.

Park Jurajski – kultowy film Stevena Spielberga kończy 33 lata

Michael Crichton znajdował się wówczas u szczytu popularności. Autor takich książek jak The Andromeda Strain, Congo czy Sphere zyskał renomę twórcy łączącego science fiction z horrorem i thrillerem. Jurassic Park szybko stał się kolejnym wielkim sukcesem pisarza, a prawa do ekranizacji trafiły w ręce Stevena Spielberga.

Choć film odniósł ogromny sukces finansowy i na stałe zapisał się w historii popkultury, jego fabuła i wydźwięk różnią się od literackiego pierwowzoru bardziej, niż wielu fanów może pamiętać. W powieści Crichtona centralnym tematem jest niebezpieczne połączenie nauki, biznesu i rozrywki. Autor skupiał się na konsekwencjach działań Johna Hammonda, który postanowił ingerować w naturę i stworzyć park pełen sklonowanych dinozaurów. Książka utrzymana jest w znacznie bardziej brutalnym tonie niż film, a liczba ofiar jest wyraźnie większa.

Największe różnice pojawiają się jednak w finale historii. W ekranizacji Spielberg postawił na bardziej optymistyczne zakończenie. Dr Alan Grant przechodzi przemianę i staje się opiekunem Lex oraz Tima, a film zamyka motyw odnalezionej rodziny, charakterystyczny dla wielu produkcji reżysera. W książce wydarzenia potoczyły się zupełnie inaczej. Po ocaleniu dzieci bohaterowie muszą jeszcze zmierzyć się z problemem rozmnażających się welociraptorów. Część zwierząt zostaje zabita, a pozostałe są tropione, aby nie przedostały się na kontynent. Ostatecznie wyspa zostaje poddana bombardowaniu, które ma zniszczyć zarówno dinozaury, jak i dowody katastrofy. Ocaleni nie wracają do domu jako bohaterowie. Zostają zatrzymani przez władze Kostaryki na czas śledztwa.

Na samym końcu powieści pojawia się jeszcze niepokojąca sugestia, że część raptorów mogła opuścić Isla Nublar. Crichton pozostawia czytelników z wizją dinozaurów, które mogą ponownie stać się dominującym gatunkiem na Ziemi.

Jedną z najbardziej znaczących zmian było potraktowanie postaci Johna Hammonda. W filmie właściciel Parku Jurajskiego przeżywa wydarzenia na wyspie i wyciąga wnioski ze swoich błędów. Mimo tragedii nie ponosi jednak bezpośrednich konsekwencji swoich działań.

W książce jego los jest znacznie bardziej brutalny. Załamany wydarzeniami Hammond błąka się po wyspie, rozmyślając o przyszłości swojej firmy. W pewnym momencie ulega wypadkowi, po czym zostaje zaatakowany przez stado niewielkich dinozaurów z gatunku Procompsognathus. Crichton wykorzystał tę scenę jako wyraźny komentarz dotyczący korporacyjnej chciwości i prób podporządkowania sobie natury.

Zmian doczekały się również inne postacie. W powieści matematyk Ian Malcolm umiera wskutek obrażeń odniesionych podczas ataku tyranozaura. Film pozostawił go przy życiu, co później umożliwiło powrót bohatera w kolejnych odsłonach serii. Zupełnie inaczej przedstawiono też prawnika Donalda Gennaro, który w książce okazuje się jedną z bardziej kompetentnych postaci i przeżywa wydarzenia na wyspie.

Mimo że wielu czytelników do dziś uważa książkę za bardziej dojrzałą i bezkompromisową opowieść science fiction, trudno podważyć wpływ filmu Spielberga na kulturę. Reżyser stworzył widowisko, które zachwyciło miliony widzów i zapoczątkowało jedną z najważniejszych franczyz w historii kina.

Jednocześnie warto pamiętać, że pierwotna wizja Michaela Crichtona była znacznie mroczniejsza. Zamiast historii o przygodzie i rodzinnych więziach autor chciał opowiedzieć przede wszystkim o skutkach ludzkiej pychy oraz niebezpieczeństwach wynikających z przekonania, że technologia pozwala całkowicie kontrolować naturę. To właśnie ten element został w filmowej adaptacji najmocniej złagodzony.