37 lat temu do kin trafiło dziwaczne fantasy. Publiczność pokochała film, ale i tak produkcja okazała się finansową klapą

10 marca minęło dokładnie 37 lat od premiery filmu Przygody barona Munchausena, jednego z najbardziej osobliwych i dziwacznych filmów fantasy końca lat osiemdziesiątych. Produkcja w reżyserii Terry’ego Gilliama dziś uchodzi za kultowy klasyk, choć w momencie premiery okazała się spektakularną porażką finansową.

Przygody barona Munchausena – dziwaczny film fantasy dopiero po latach został doceniony przez szeroką widownię

Film trafił do kin w 1989 roku i od początku wyróżniał się niezwykłą stylistyką oraz charakterystycznym dla Gilliamia poczuciem humoru, które wcześniej mogliśmy zobaczyć między innymi w filmie Monty Python i Święty Graal. Historia rozgrywa się w czasach oświecenia, gdy oblężone europejskie miasto przygotowuje się na atak ogromnej armii osmańskiej. W trakcie teatralnego przedstawienia o legendarnym baronie niespodziewanie pojawia się starszy mężczyzna twierdzący, że jest prawdziwym bohaterem opowieści. Wtedy zaczyna snuć własną, jeszcze bardziej fantastyczną wersję wydarzeń.

Scenariusz filmu inspirowany był książką Baron Munchausen’s Narrative of His Marvellous Travels and Campaigns in Russia autorstwa Rudolf Erich Raspe. Powieść opisywała niezwykłe przygody barona Munchausena, bohatera częściowo inspirowanego historyczną postacią, którego historie pełne były przesady, humoru i czystej fantazji.

Na ekranie pojawiła się imponująca obsada. W filmie wystąpili między innymi Oliver Reed, Eric Idle, Jonathan Pryce oraz Uma Thurman w roli Wenus. W jednej z najbardziej pamiętnych scen pojawił się także Robin Williams jako ekscentryczny Król Księżyca, a epizodyczną rolę zagrał Sting.

Produkcja filmu była jednak bardzo trudna. Każda z fantastycznych historii opowiadanych przez barona wymagała rozbudowanych scenografii, efektów specjalnych oraz kostiumów, co znacząco zwiększało koszty. Budżet, który początkowo miał wynosić około 23 milionów dolarów, ostatecznie urósł do ponad 40 milionów.

W tym samym czasie w wytwórni Columbia Pictures doszło do zmian kierownictwa. Film był silnie kojarzony z poprzednim szefem studia, więc nowy zarząd nie był zainteresowany jego promocją. W efekcie widowisko trafiło do kin praktycznie bez większej kampanii marketingowej.

Rezultat był niezwykle brutalny. Produkcja zarobiła zaledwie około 8 milionów dolarów, co przy ogromnym budżecie oznaczało poważną finansową porażkę.

Paradoksalnie z biegiem lat reputacja filmu rosła. Dziś Przygody barona Munchausena są wymieniane wśród najbardziej kreatywnych produkcji fantasy w historii kina. Krytycy docenili niezwykłą wyobraźnię Gilliamia, bogactwo scenografii oraz surrealistyczny styl wizualny.

Film zdobył cztery nominacje do Oscarów w kategoriach scenografia, kostiumy, charakteryzacja oraz efekty specjalne. Produkcja została również wyróżniona nagrodami BAFTA i z czasem zyskała status kultowego dzieła.