39 lat temu zadebiutowała wybitna parodia filmów science fiction. Kontynuacja uczci kolejną okrągłą rocznicę

Kosmiczne jaja świętują dziś 39. rocznicę premiery. Film Mela Brooksa zadebiutował w amerykańskich kinach 24 czerwca 1987 roku i choć początkowo nie wszyscy krytycy byli gotowi docenić jego absurdalny humor, z czasem produkcja stała się jedną z najważniejszych parodii w historii kina science fiction.

Kosmiczne jaja – minęło 39 lat od premiery kultowej parodii filmów science fiction

Mel Brooks wziął na warsztat przede wszystkim Gwiezdne wojny, które w latach 80. były już nie tylko popularną serią filmową, lecz także ogromnym zjawiskiem popkulturowym. Kosmiczne jaja wyśmiewały charakterystyczne elementy kosmicznej sagi George’a Lucasa, od rycerzy Jedi, przez księżniczki, złoczyńców w wielkich hełmach, aż po obsesję na punkcie gadżetów i merchandisingu. Zamiast Mocy pojawił się Schwartz, zamiast Dartha Vadera widzowie dostali Lorda Hełmofona, a Luke Skywalker i Han Solo zostali w krzywym zwierciadle przetworzeni w postać Lone Starra.

Nie była to jednak wyłącznie parodia Gwiezdnych wojen. Brooks i jego współscenarzyści bardzo swobodnie korzystali z całego dorobku kina science fiction. W filmie można znaleźć żarty odnoszące się między innymi do Star Treka, Obcego, Planety małp czy 2001: Odysei kosmicznej. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych scen pozostaje ta z udziałem Johna Hurta, który w komediowej wersji powtarza swój traumatyczny moment z Obcego. Tym razem zamiast grozy pojawia się jednak czysty slapstick, a horror zostaje rozbrojony musicalowym absurdem.

Wpływ Kosmicznych jaj na rozwój gatunku polegał przede wszystkim na udowodnieniu, że wielkie widowiska science fiction można kochać i jednocześnie bezlitośnie z nich żartować. Brooks nie tworzył pastiszu opartego na pogardzie dla materiału źródłowego. Przeciwnie, jego film działał dlatego, że bardzo dobrze rozumiał język parodiowanych produkcji. Żarty trafiały w punkt, ponieważ wynikały z konkretnych scen, archetypów i schematów narracyjnych, które publiczność znała już niemal na pamięć.

Kosmiczne jaja stały się także ważnym punktem odniesienia dla późniejszych komedii. Film pokazał, że parodia może być nie tylko zbiorem gagów, lecz także pełnoprawną opowieścią, która działa nawet wtedy, gdy widz nie wychwytuje wszystkich odniesień. Produkcja Brooksa pomogła utrwalić model komedii, w której rozpoznawalne motywy z kina gatunkowego zostają przerysowane do granic absurdu, ale nadal pozostają czytelne i atrakcyjne dla szerokiej publiczności.

Z dzisiejszej perspektywy Kosmiczne jaja są też ciekawym komentarzem do tego, czym stały się wielkie franczyzy filmowe. Brooks już w 1987 roku żartował z sequeli, gadżetów, licencji i niekończącego się zarabiania na rozpoznawalnych markach. W czasach, gdy Hollywood regularnie wraca do znanych serii, tworzy rebooty, spin-offy i kolejne kontynuacje, wiele żartów z filmu brzmi zaskakująco aktualnie.

Co ciekawe, po latach Kosmiczne jaja same doczekają się kontynuacji. Amazon MGM Studios przygotowuje film Spaceballs: The New One, który ma trafić do kin 23 kwietnia 2027 roku. Do obsady powrócą między innymi Mel Brooks, Rick Moranis, Bill Pullman, Daphne Zuniga i George Wyner, a wśród nowych twarzy pojawią się Josh Gad, Keke Palmer, Lewis Pullman oraz Anthony Carrigan. Za reżyserię odpowiada Josh Greenbaum, natomiast scenariusz przygotowują Josh Gad, Dan Hernandez i Benji Samit.