To jeden z najbardziej szokujących filmów w historii kina, pełen seksu i przemocy. Ponownie o sobie przypomina

Smutna wiadomość dla sympatyków pikantnego, włoskiego kina. W wieku 93 lat zmarł Tinto Brass. Włoski reżyser zasłynął przede wszystkim filmami erotycznymi, które przyniosły mu rozpoznawalność w latach 70. Informację o jego śmierci w Rzymie przekazali żona Caterina Varzi oraz dzieci Bonifacio i Beatrice. Dla nas to przede wszystkim powód, by przypomnieć sobie o tej niezwykłej twórczości.

Zmarł twórca filmu Kaligula. To jeden z najbardziej szokujących filmów w historii kina

Brass urodził się w 1933 roku w Mediolanie. Po ukończeniu studiów prawniczych w Padwie w 1957 roku przeniósł się do Paryża, gdzie związał się z Cinémathèque française, kierowaną wówczas przez Henriego Langlois. Zetknął się tam ze środowiskiem rodzącej się francuskiej Nowej Fali, a także pracował jako asystent Jorisa Ivensa i Roberta Rosselliniego. Debiutował w 1963 roku filmem Kto pracuje, ten stracony - na szczycie świata, opowiadającym o młodym bezrobotnym mężczyźnie.

Do najbardziej rozpoznawalnych produkcji twórcy należą Salon Kitty z 1976 roku oraz Kaligula z 1979 roku. Warto zwrócić uwagę szczególnie na Kaligulę. W roku premiery film uchodził za jedną z najdroższych niezależnych produkcji w historii kina. Jego budżet wynosił 25 mln dolarów. Film zapisał się jednak w annałach kina z zupełnie innego powodu.

Kaligula to historyczny dramat o rzymskim cesarzu, który zasłynął z okrucieństwa, seksualnych ekscesów i bezwzględnej walki o władzę. W tytułowej roli wystąpił znany z Mechanicznej pomarańczy Malcolm McDowell, a na ekranie towarzyszyli mu m.in. młoda wówczas Helen Mirren (widziana niedawno w Strefie gangsterów), a także Peter O'Toole i John Gielgud. Produkcja zaszokowała widzów brutalnością, nagością i wyjątkowo śmiałymi scenami erotycznymi. Jak bardzo śmiałymi? W ostatecznej wersji znalazły się autentyczne sceny niesymulowanych aktów seksualnych. To właśnie połączenie wysokobudżetowego widowiska historycznego z dosłowną pornografią sprawiło, że film stał się jednym z najbardziej kontrowersyjnych tytułów w historii kina głównego nurtu.

Realizacja Kaliguli była jednak naznaczona konfliktem między Brassem, scenarzystą Gore'em Vidalem a producentem Bobem Guccione, założycielem magazynu Penthouse. Guccione dodał do filmu mocne sceny seksu już na etapie postprodukcji. Vidal zażądał usunięcia swojego nazwiska z napisów, a Brass również odciął się od ostatecznej wersji. W 2023 roku na festiwalu w Cannes pokazano nową wersję filmu, zatytułowaną Caligula: The Ultimate Cut, pozbawioną scen dodanych przez Guccione. Z tą wersją Brass także jednak nie chciał mieć nic wspólnego.

Z encyklopedycznego obowiązku warto odnotować, że do kolejnych dzieł Brassa należały między innymi Klucz z 1983 roku oraz erotyczne filmy krótkometrażowe, takie jak Monamour, Kick the Cock i Hotel Courbet. Brassa już z nami nie ma, ale pozostało jego dziedzictwo, które warto po latach zrewidować.