65 lat temu pojawiła się najważniejsza drużyna Marvela. To odmieniło cały świat superbohaterów

Dokładnie 65 lat temu na sklepowe półki trafił komiks, bez którego współczesny Marvel mógłby wyglądać zupełnie inaczej. Fantastic Four #1 przedstawił czytelnikom Fantastyczną Czwórkę, a sukces nowej drużyny stał się jednym z fundamentów całego uniwersum wydawnictwa.

Pierwszy numer Fantastycznej Czwórki zapoczątkował zupełnie inne podejście do superbohaterów

Dokładnie 8 sierpnia 1961 roku zadebiutował pierwszy zeszyt Fantastycznej Czwórki autorstwa Stana Lee i Jacka Kirby’ego. To właśnie wtedy czytelnicy po raz pierwszy poznali Reeda Richardsa, Sue Storm, Johnny’ego Storma oraz Bena Grimma, którzy później stali się znani jako Pan Fantastyczny, Niewidzialna Kobieta, Ludzka Pochodnia oraz Stwór. Dzisiaj trudno przecenić znaczenie tego komiksu dla historii Marvela.

Co ciekawe, powstanie serii przypadło na bardzo trudny okres dla wydawnictwa. Marvel znajdował się wówczas w kiepskiej sytuacji finansowej, na rynku dominowało DC Comics, a Stan Lee rozważał nawet odejście z branży. Według przytaczanej historii jego żona Joan przekonała go, aby przed rezygnacją stworzył komiks, z którego sam będzie naprawdę zadowolony, bez oglądania się na oczekiwania wydawców. Współpraca Lee z Jackiem Kirbym doprowadziła wówczas do narodzin Fantastycznej Czwórki.

Pierwszy numer nie potrzebował wiele czasu, aby przedstawić zarówno genezę bohaterów, jak i ich pierwszą przygodę. Reed Richards, Sue Storm, Johnny Storm oraz Ben Grimm wyruszyli eksperymentalną rakietą w przestrzeń kosmiczną. Podczas lotu zostali wystawieni na działanie promieniowania kosmicznego, a po powrocie na Ziemię odkryli, że każde z nich zyskało niezwykłe zdolności.

Reed potrafił rozciągać swoje ciało, Sue stała się zdolna do osiągania niewidzialności i tworzenia pól siłowych, Johnny mógł stanąć w płomieniach, natomiast Ben został przemieniony w potężną istotę o skalistym ciele. Już podczas pierwszej przygody bohaterowie połączyli siły jako Fantastyczna Czwórka i zmierzyli się z Mole Manem oraz jego armią żyjących pod ziemią stworzeń.

Największa zmiana nie dotyczyła jednak samych supermocy. Fantastyczna Czwórka znacząco różniła się od bohaterów dominujących wcześniej w amerykańskich komiksach. Członkowie zespołu nie ukrywali swoich prawdziwych tożsamości, a ich działalność nie ograniczała się wyłącznie do walki z przestępczością. Ważną częścią historii stały się nauka, odkrywanie nieznanego oraz konsekwencje rozwoju technologicznego.

Równie istotne okazały się charaktery głównych postaci. Reed był genialnym naukowcem, ale jednocześnie człowiekiem mającym problem z okazywaniem emocji. Sue chciała być traktowana poważnie, Johnny działał impulsywnie, natomiast Ben zmagał się z własnym wyglądem oraz niechęcią do tego, kim stał się po przemianie. Zespół funkcjonował przez to bardziej jak rodzina niż grupa idealnych herosów. Bohaterowie kłócili się, popełniali błędy, żartowali ze sobą i musieli mierzyć się z konsekwencjami własnych decyzji.

Takie podejście dobrze współgrało również z rzeczywistością Stanów Zjednoczonych początku lat 60. XX wieku. Trwała zimna wojna oraz wyścig kosmiczny, dlatego historie o możliwościach i zagrożeniach związanych z nauką trafiały na wyjątkowo podatny grunt. Fantastyczna Czwórka #1 wiązany jest również z początkiem stosowania charakterystycznej metody pracy Marvela, w której artysta otrzymywał znaczną swobodę przy konstruowaniu układu oraz przebiegu historii.

Sukces serii szybko wykroczył daleko poza przygody jednej grupy bohaterów. Marvel miał wprawdzie superbohaterskie komiksy już w latach 40., jednak dopiero w kolejnych dekadach zaczął konsekwentnie rozwijać rozbudowane, połączone uniwersum, w którym postacie z różnych serii regularnie spotykały się ze sobą. Fantastyczna Czwórka znalazła się w samym centrum tego procesu.

To właśnie na łamach historii związanych z drużyną pojawiały się lub powracały postacie, które później stały się jednymi z najważniejszych elementów świata Marvela. Wśród nich znaleźli się Doktor Doom, Czarna Pantera, Namor, Srebrny Surfer, Inhumans oraz Galactus. Kosmiczny charakter kolejnych przygód pozwalał jednocześnie znacznie rozszerzać skalę przedstawionego świata.

Seria pomagała także popularyzować historie rozpisane na kilka kolejnych numerów, w których wydarzenia mogły wywoływać długotrwałe konsekwencje dla bohaterów. Marvel coraz mocniej stawiał więc nie tylko na pojedyncze przygody, lecz również na rozwój postaci oraz relacji między nimi.

Wpływ Fantastycznej Czwórkimożna było dostrzec w kolejnych seriach wydawnictwa. W ciągu zaledwie czterech lat od debiutu drużyny Marvel przedstawił znaczną część swoich przyszłych ikon. W tym okresie pojawili się między innymi Spider-Man, Hulk, Iron Man, Daredevil oraz X-Men. Ich historie również często opierały się na bohaterach, którzy mimo niezwykłych zdolności musieli radzić sobie z bardzo ludzkimi problemami, takimi jak strach, zwątpienie, dyskryminacja, egoizm czy własne słabości.