Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna – recenzja filmu. Nowe szaty króla

Wierna adaptacja

Trzeba przyznać, że Opowieść wigilijna ma wiele elementów, które można zaadaptować na potrzeby horroru. Już konwencja samych trzech duchów minionych, teraźniejszych i przyszłych świąt, daje spore pole manewru w tej kwestii. Do tej pory jednak nikt nie pokusił się o tak szaloną interpretację ponadczasowej powieści Charlesa Dickensa, aby zrobić z niej pełnoprawny horror. Pewnym promykiem nadziei mógł być projekt Ti Westa, reżysera znanego przede wszystkim z trylogii X, która przed kilkoma laty zachwyciła widzów. Jednak zaangażowanie do projektu Johnny’ego Deppa, który powraca do Hollywood po ośmioletniej przerwie, wskazywało na to, że nowa historia Ebenezera Scrooge’a będzie jednak trzymać się ram, które znamy już od przeszło 180 lat. Nowa interpretacja Opowieści wigilijnej jest nieco bardziej szalona, ale to wciąż ta sama historia, która w żaden sposób nie próbuje być rewolucyjną. Ma to swoje zalety, jak i wady, ale filmowi nie można odmówić jednego, czyli świetnej roli Johnny’ego Deppa, który w najlepszy sposób udowadnia, że kino wiele straciło na jego absencji. Ebenezerem Scroogem. Opowieścią wigilijną znów trafia do aktorskiej ekstraklasy, a fani już mogą zacierać ręce, licząc na kolejne projekty, w których weźmie udział.

W wiktoriańskim Londynie żyje Ebenezer Scrooge (Johnny Depp), bogaty przedsiębiorca, który jest dla swoich pracowników i sąsiadów równie bezwzględny, jak i zgorzkniały. W życiu mężczyzny liczą się tylko pieniądze, a jego największym przeciwnikiem jest Boże Narodzenie. Samotny Scrooge konsekwentnie odrzuca wszelkie przejawy życzliwości, a jego relacje z ludźmi, również tymi bliskimi, ograniczają się wyłącznie do interesów. Wszystko zmienia się w wigilijną noc, gdy Ebenezera odwiedza duch zmarłego wspólnika, Jacob Marleya (Ian McKellen). Zjawa ostrzega przed konsekwencjami jego egoistycznych postępowań i zapowiada wizytę trzech nieproszonych, nadprzyrodzonych gości. Duch minionych świąt (Andrea Riseborough), teraźniejszych (Tramell Tillman) oraz przyszłych (Robert Strange) zabierają go w niezwykłą i przerażającą podróż przez czas. Scrooge musi skonfrontować się z bolesnymi wspomnieniami, utraconymi szansami i konsekwencjami własnych decyzji. Mężczyzna zaczyna dostrzegać, jak bardzo jego chciwość i obojętność wpłynęła na jego i życie innych. Kolejne wizje uświadamiają go, jaki marny los może go spotkać, jeśli nie zmieni swojego dalszego postępowania. W obliczu nadciągającego przeznaczenia Ebenezer otrzymuje ostatnią szansę na odkupienie swoich win.

Film zaczyna się naprawdę obiecująco i otrzymujemy mieszankę gotyckiego horroru z charakterystycznym stylem Ti Westa, który znamy chociażby z MaXXXine. Mroczna, posępna atmosfera prologu, podkreślana różnymi horrorowymi wstawkami jest jednak mocno myląca i gdy Ebenezer wyrusza świąteczną podróż, to, co mogłoby wyróżnić ten film na tle pozostałych ekranizacji Opowieści wigilijnej, nagle znika. Bywa miejscami strasznie, nie brakuje jump scare’ów, ale nie jest tego aż tak dużo, ani tak intensywnego, aby interpretację Westa uznać za pełnoprawny horror. Elementy grozy nie wykraczają poza to, co chociażby prezentowała filmowa seria o Harrym Potterze, i jest to niestety rozczarowujące, gdyż aż prosiło się o dosadniejsze i bardziej makabryczne ukazanie drogi tytułowego bohatera. Był ogromny potencjał, aby ta wersja Opowieści wigilijnej może nie tyle zrewolucjonizowała treść, co formę i narrację. Niestety, gdy Scrooge spotyka pierwszego z duchów, film staje się kolejną, taką samą adaptacją Dickensa, jaką doskonale znamy już od wielu lat.

Jeżeli więc jest to Wasze pierwsze, maksymalnie drugie zetknięcie z Opowieścią wigilijną, to propozycję od Ti Westa możecie bardziej docenić. To wciąż ta sama, doskonała historia o człowieku, który musi wrócić do swojej przeszłości i bardziej żyć w teraźniejszości, aby zmienić swoją smutną przyszłość. Pod tym względem nowy film nie traci na swoim znaczeniu i wciąż posiada aktualny, uniwersalny morał. Niestety produkcja Westa nie oferuje nic więcej. Dobrze jest jeszcze raz przeżyć tę historię na dużym ekranie, ale niestety nie brakuje bardziej nudnych momentów, szczególnie tych, w których Scrooge na chwilę znika. Szkoda, że twórcy nie pokusili się o rozwinięcie historii Jacoba Marleya, a w szczególności duchów świąt, które wciąż pozostają symbolami, a nie rzeczywistymi istotami.

Johnny Depp wrócił i znowu to zrobił

Nowa wersja ma jednak ogromny atut w postaci Johnny’ego Deppa. Pomijając już fakt, że dobrze jest zobaczyć tego aktora w nowym hollywoodzkim, wysokobudżetowym filmie, to rola Ebenezera Scrooge’a jest idealna pod jego grę. W jego wykonaniu bohater nabiera więcej charakteru i charyzmy. Szczególnie na początku, gdy Depp świetnie gra mimiką i częste marszczenie nosa nadaje dodatkowej zgryzoty i zgorzkniałości tytułowej postaci. Gwiazdor umiejętnie wplata w to również bardziej komediowe, czy wzruszające elementy, dzięki czemu Scrooge staje się bardziej realny niż w wielu innych adaptacjach Opowieści wigilijnej. Można tu nawet dostrzec pewne naleciałości z kapitana Jacka Sparrowa z Piratów z Karaibów, więc dostajemy Johnny’ego Deppa z pełnym dobrodziejstwem inwentarza. Samo to, że film wiele traci, gdy aktora nie widzimy na ekranie, mówi samo za siebie.

Właśnie dlatego tak różowo nie jest z resztą ról. Bardzo dobrze wypada Tramell Tillman jako duch teraźniejszych świąt, chociaż więcej niż połowa sukcesu zawdzięczana jest charakteryzacji i kostiumowi. To samo zresztą można napisać o Andrei Riseborough. Niezły jest Rupert Grint jako Bob Cratchit, czy Ian McKellen jako Jacob Marley, ale to też nie są role, które szczególnie zapadają w pamięć. Reszta jest albo na tyle przezroczysta, albo ma niewiele do zagrania, że równie dobrze mogliby podstawić pod nich mniej znanych aktorów, a przecież mowa o naprawdę ciekawych nazwiskach, żeby tylko wspomnieć o Daisy Ridley, Ellie Bamber, Arthurze Contim, czy szczególnie Samie Claflinie, który wciela się we Freda, siostrzeńca Scrooge’a.

Film może się podobać również pod względem technicznym. Co prawda widać, że Ti West nie ma doświadczenia z tak wysokobudżetowymi produkcjami, więc niektórym scenom brakuje rozmachu, ale mimo to otrzymujemy wciągającą, mroczną wizję XIX-wiecznego Londynu. Szczególne wrażenie robią charakteryzacje i kostiumy, nie tylko duchów, ale niemal wszystkich postaci. Dobrze wypadają także scenografie, choć może i czasami szkoda, że za ten projekt nie zabrał się ktoś pokroju Tima Burtona, czy Guillermo del Toro, aby nadać bardziej wyrazistego stylu.

Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna rozczarowuje tylko wtedy, kiedy miało się zbyt wysokie oczekiwania i liczyło się na więcej elementów horrorowych. To przykładna i sprawnie wykonana ekranizacja najsłynniejszej powieści Charlesa Dickensa, której niestety brakuje odwagi, aby uczynić z niej coś więcej, niż wierną kopię książkowego oryginału. Co najważniejsze, morał został zachowany, a dzięki świetnej roli Johnny’ego Deppa wybrzmiewa on lepiej, niż w wielu poprzednich adaptacjach. Jeżeli wcześniej nie mieliście okazji zapoznać się z tym kultowym arcydziełem Dickensa, to teraz jest ku temu najlepsza okazja. Jeżeli jednak doskonale znacie tę opowieść, to nowa wersja niczym Was nie zaskoczy.