31 lat temu to science fiction wyprzedziło swoje czasy. Film do dziś robi ogromne wrażenie

Dokładnie 31 lat temu, czyli 13 października 1995 roku, do amerykańskich kin trafiły Dziwne dni w reżyserii Kathryn Bigelow. Film, który początkowo okazał się finansową porażką, z czasem zyskał status kultowej produkcji science fiction, a jego wizja przyszłości pozostaje zaskakująco aktualna.

Dziwne dni – film, który przewidział technologiczne obsesje współczesnego świata

W połowie lat 90. ubiegłego wieku kino science fiction coraz śmielej eksperymentowało z tematyką wirtualnej rzeczywistości, rozwoju technologii oraz jej wpływu na społeczeństwo. Jednym z najbardziej interesujących przykładów tego nurtu były Dziwne dni. Za kamerą stanęła Kathryn Bigelow, natomiast scenariusz przygotowali James Cameron i Jay Cocks.

Akcja produkcji rozgrywa się w Los Angeles pod koniec grudnia 1999 roku, kiedy świat przygotowuje się do powitania nowego tysiąclecia. Głównym bohaterem jest Lenny Nero, były policjant, który zajmuje się nielegalnym handlem nagraniami umożliwiającymi odtwarzanie cudzych wspomnień, emocji oraz doznań. Wszystko za sprawą technologii pozwalającej użytkownikom dosłownie przeżywać doświadczenia innych ludzi. Sytuacja komplikuje się, gdy w ręce Lenny'ego trafia nagranie przedstawiające brutalne morderstwo. Bohater zostaje wciągnięty w niebezpieczną intrygę, która prowadzi do odkrycia spisku związanego z funkcjonowaniem policji. W próbie rozwikłania zagadki pomaga mu Lornette „Mace” Mason, która okazuje się jedną z najważniejszych postaci całej historii.

W obsadzie znaleźli się między innymi Ralph Fiennes, Angela Bassett, Juliette Lewis, Tom Sizemore, Vincent D'Onofrio oraz Michael Wincott. Film łączył elementy cyberpunku, kryminału, thrillera i kina sensacyjnego, przedstawiając przy tym brutalną wizję społeczeństwa pogrążonego w chaosie, przemocy oraz coraz większym uzależnieniu od technologii.

Co ciekawe, wiele poruszanych w produkcji tematów nabrało z biegiem lat dodatkowego znaczenia. Możliwość rejestrowania rzeczywistości z perspektywy pierwszej osoby, obsesja na punkcie cudzych doświadczeń, przekraczanie granic prywatności czy wykorzystywanie nagrań do manipulowania odbiorcami przypominają problemy, z którymi mierzymy się współcześnie. Chociaż technologia przedstawiona w filmie wciąż pozostaje fikcją, sama idea bezpośredniego uczestniczenia w zarejestrowanych doświadczeniach innych osób nie wydaje się już tak odległa jak w 1995 roku.

Na szczególną uwagę zasługuje również sposób realizacji filmu. Kathryn Bigelow wykorzystała długie, dynamiczne ujęcia z perspektywy pierwszej osoby, które miały sprawić, że widz poczuje się uczestnikiem przedstawianych wydarzeń. W połączeniu z surową estetyką futurystycznego Los Angeles oraz intensywną ścieżką dźwiękową stworzyło to niezwykle sugestywny obraz świata stojącego na krawędzi katastrofy.

Mimo ambitnej koncepcji i zaangażowania znanych twórców Dziwne dni nie odniosły sukcesu komercyjnego. Przy budżecie wynoszącym 42 milionów dolarów produkcja zarobiła na całym świecie zaledwie 17 milionów dolarów. Film nie zniknął jednak z pamięci widzów, a kolejne lata przyniosły mu uznanie miłośników ambitniejszego science fiction.

Produkcja doczekała się również wyróżnień. Podczas gali Saturnów w 1996 roku Angela Bassett otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki, a Kathryn Bigelow została uhonorowana statuetką za najlepszą reżyserię. Film uzyskał także nominacje między innymi za scenariusz i rolę Ralpha Fiennesa.