13 lat temu zadebiutowało przerażające science fiction. Zrobiony za grosze film doczekał się całej franczyzy

Dokładnie 7 czerwca 2013 roku do kin trafiła Noc oczyszczenia, film horror science fiction, który z czasem stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych serii ostatnich kilkunastu lat. Produkcja wyreżyserowana przez Jamesa DeMonaco udowodniła, że nawet niewielki budżet i prosty pomysł mogą dać początek wielomilionowej franczyzie.

Noc oczyszczenia – kultowa seria horrorów science fiction rozpoczęła się trzynaście lat temu

Akcja filmu rozgrywa się w niedalekiej przyszłości w Stanach Zjednoczonych. Władze wprowadziły kontrowersyjną tradycję znaną jako Noc Oczyszczenia. Raz w roku przez 12 godzin wszystkie przestępstwa, włącznie z morderstwem, stają się całkowicie legalne. Fabuła skupia się na zamożnej rodzinie Sandinów, która podczas jednej z takich nocy musi walczyć o przetrwanie po tym, jak do ich domu próbują wedrzeć się uzbrojeni napastnicy.

Choć pomysł filmu wzbudził ogromne zainteresowanie widzów, reakcje krytyków były znacznie bardziej stonowane. W serwisie Rotten Tomatoes produkcja uzyskała 37% pozytywnych recenzji, a krytycy chwalili sam koncept, jednocześnie zarzucając twórcom, że intrygująca satyra społeczna z czasem ustępuje miejsca bardziej konwencjonalnemu horrorowi o napaści na dom. Podobne oceny pojawiły się w serwisie Metacritic, gdzie film otrzymał wynik 41 na 100 punktów na podstawie recenzji krytyków.

Znacznie lepiej prezentowały się jednak wyniki finansowe. Noc oczyszczenia powstała za zaledwie około 3 miliony dolarów, a globalnie zarobiła ponad 89 milionów dolarów. Oznaczało to niemal trzydziestokrotny zwrot z inwestycji i błyskawiczne zainteresowanie studia rozwijaniem marki.

Wpływ filmu na gatunek horrorów science fiction okazał się większy, niż mogło się początkowo wydawać. Produkcja połączyła klasyczny horror o przetrwaniu z dystopijną wizją społeczeństwa, komentując kwestie przemocy, nierówności społecznych i polityki. W kolejnych latach wiele filmów gatunkowych zaczęło częściej wykorzystywać podobne połączenie grozy z komentarzem społecznym, co stało się jednym z charakterystycznych trendów współczesnego horroru.

Sukces pierwszej części doprowadził do powstania całego uniwersum. Seria doczekała się kolejnych filmów: Noc oczyszczenia: Anarchia, Noc oczyszczenia: Czas wyboru, Pierwsza noc oczyszczenia oraz Noc oczyszczenia: Żegnaj Ameryko. Łączne wpływy kinowe całej franczyzy przekroczyły pół miliarda dolarów, czyniąc ją jedną z najbardziej dochodowych marek horrorowych XXI wieku.

Na ekranach telewizorów pojawił się również serial telewizyjny Noc oczyszczenia, który rozwijał wydarzenia znane z filmów i przez dwa sezony przedstawiał losy bohaterów żyjących w świecie corocznej Nocy Oczyszczenia.

Po 13 latach od premiery pierwsza Noc oczyszczenia pozostaje przykładem filmu, który mimo mieszanych recenzji trafił w gusta publiczności i stworzył markę rozpoznawalną na całym świecie. To także jeden z najbardziej udanych przykładów niskobudżetowego horroru science fiction, który przekształcił się w wieloletnią serię obecną w popkulturze do dziś.